Skip to content

آرش حجازی

سایت رسمی آرش حجازی

Menu
  • وب‌نوشت
  • نقاشی
  • فهرست آثار
  • دانلود
  • مصاحبه ها
  • نگاه آهو: سرگذشت یک نسل
  • In English
Menu

مالکیت فکری و حق مؤلف یعنی چه؟ و چرا رعایت نمی‌شود؟

Posted on ژانویه 16, 2009ژوئن 16, 2020 by آرش حجازی

به بقالی می‌روید، می‌بینید که مارک جدید چیپسی رسیده. اما به صرف اینکه از این مارک جدید خوشتان آمده، برش نمی‌دارید و نمی‌گذاریدش توی جیبتان. اگر خیلی خوشتان آمده بود، پولش را می‌دهید و بیرون می‌آیید.

به کتابفروشی می‌روید، کتاب تازه‌ی نویسنده‌ی محبوبتان رسیده. اما این باعث نمی‌شود که پولش را نداده، کتاب را توی جیبتان بگذارید و از کتابفروشی بیرون بزنید.

دوست‌تان پولی را پیش شما امانت می‌گذارد و به مسافرت می‌رود، چه‌کار می‌کنید؟ پول را خرج می‌کنید به صرف اینکه پیش شماست؟‌ یا آن را جای امنی پنهان می‌کنید تا وقتی دوست‌تان برگشت، دست‌نخورده به او برش گردانید؟

اما خیلی‌ها بدون احساس گناه، دزدی می‌کنند و شاید خودشان هم نمی‌دانند که دزدی، دزدی است، هر اسم دیگری می‌خواهید رویش بگذارید.

نزدیک یک ماه پیش، پلیس فرانسه، نوجوان شانزده ساله‌ای را که به‌تدریج کتاب هفتم هری پاتر را ترجمه می‌کرد و در وبلاگش می‌گذاشت، دستگیر کرد و وبلاگش هم تعطیل شد. چرا؟ برای اینکه این کار دزدی بود!

مالکیت فکری، یعنی مالکیت بر محصولی که نتیجه‌ی آفرینش فکری خالقش باشد. یعنی پیش از آن وجود نداشته و فقط بعد از اینکه فردی آن را خلق کرد، موجودیت پیدا می‌کند؛ مثل قطعه‌ی موسیقی، نوشته، داستان، شعر، نرم‌افزار، فیلم، تئاتر، و…

مالکیت فکری نوعی مالکیت است که برای صاحبش، حق تکثیر  (حق نشر یا کپی رایت) می آورد. یعنی هرگونه نسخه برداری از آن اثر، بدون اجازه رسمی صاحب آن اثر، جرم محسوب می شود.

نویسنده، اثرش را خلق می‌کند، این اثر مال نویسنده است، ملک اوست. مالکیت مالکیت است، بعضی‌ها مالک ساختمان و ماشینند، بعضی‌ها مالک یک داستان یا فیلم. بعد داستانش را برمی‌دارد و سراغ ناشری می‌رود. ناشر بعد از اینکه اثر را پسندید، با نویسنده قرارداد می‌بندد. در این قرارداد، سرمایه‌گذاری بر تولید و تکثیر اثر به عهده‌ی ناشر قرار می‌گیرد و ناشر هم متعهد می‌شود که از منافع حاصل از تولید و فروش این اثر، سهمی توافقی به نویسنده بدهد. این یک فعالیت اقتصادی است و تنها درامد مادی نویسنده از خلق اثرش، همین حق تألیفی است که از ناشر می‌گیرد.

قوانین حق تکثیر یا حق نشر، از همین‌ واقعیت ریشه می‌گیرند. در دنیا صدها قانون کپی‌رایت وجود دارد. چند تا از این معاهده‌ها، بین‌المللی هستند و هرکشوری که آن معاهده‌ها را امضا کند، موظف به رعایت حق‌تکثیر آثار مخلوق کشورهای دیگر می‌شود؛ یعنی اگر ناشری فرانسوی خواست کتاب یک نویسنده‌ی انگلیسی را ترجمه و منتشر کند،‌ باید با نویسنده یا نماینده‌ی قانونی او قرارداد ببندد و سهمی به او بپردازد. 163 کشور دنیا، به هر حال عضو یکی از این معاه

2 thoughts on “مالکیت فکری و حق مؤلف یعنی چه؟ و چرا رعایت نمی‌شود؟”

  1. siamak foroutan گفت:
    فوریه 10, 2009 در 3:27 ب.ظ

    dorood bar shoma,,ba arezoye moafaghiathaye roz afzon baraye shoma va hameye carvaniani ke be ensan ba agahi minegarand ta be azadii bazgasht konand.

  2. Alireza گفت:
    فوریه 11, 2009 در 3:58 ب.ظ

    یه سئوال فنی !

    راستی چرا تو ایران نمی شود همانند انسان زیست و کار کرد !؟

    چرا …؟

Comments are closed.

بخوانید

  • اسطوره و افسانه
  • نگاه آهو: سرگذشت یک نسل
  • تصلیب مرد مطرود / از و.ب. ییتس
  • نفرت سیاه – داستان
  • اوزیماندیاس
  • پیشنهادی برای گذار ایران به دموکراسی
  • دانلود آثار ارش حجازی
  • مقدمه پائولو کوئلیو بر کتاب نگاه آهو (The Gaze of the Gazelle)، اثر آرش حجازی
  • ‘You don’t deserve to be published’ Book censorship in Iran
Tweets by ArashHejazi

آلبر کامو می‌گوید: «تنها راه برخورد با دنیای ناآزاد این است که خودت چنان بی‌قیدوشرط آزاد باشی که صِرف وجودت بشود اقدام عصیان‌گرانه.» pic.twitter.com/7GWKQmguSU

— Arash Hejazi آرش حجازی (@ArashHejazi) November 6, 2024

RSS My posts in English

  • Read the full text of The Gaze of the Gazelle by Arash Hejazi, online
  • For the eyes of Neda (Per gli occhi di Neda) – L’espresso 23-06-2011
  • Do Journals still need issues, pages, volumes and impact factors?
  • Scholarly journals and their future
  • Epilogue, October 2010
  • PART VII: We are not dirt and dust, we are the nation of Iran
  • PART VI: I am the one, ask the Hidden Imam
  • PART V: Dialogue among civilizations, but not among ourselves
  • PART IV: Lie if you want to survive
  • PART III: You rebuild the country, I will rebuild my pocket
© 2025 آرش حجازی | Powered by Superbs Personal Blog theme